تعادل ارزی یا هدررفت سرمایه؛ پایان کار ارز چندنرخی در ایران؟
شهریور 24, 1404
چشمانداز اقتصاد ارزی ایران
بازار ارز ایران این روزها بیش از پیش بازتابدهنده دگرگونیهای سیاسی و دیپلماتیک است. نوسانات شدید، نتیجه انتظارات تورمی ناشی از مذاکرات هستهای و احتمال بازگشت تحریمهاست. در این میان، شیوه چندنرخی کردن ارز نه تنها فشار تحریمها را برطرف نکرده، بلکه به منبع رانت و قاچاق معکوس بدل شده است.
چرا ارز چندنرخی در حال از دست دادن کارایی است؟
سیاست چندنرخی که دهها سال در ایران تجربه شده، با هدف کاهش هزینه واردات دارو و کالاهای اساسی اجرا گردید. اما امروز به دلایلی چون اختلاف فاحش نرخها و پیچیدگیهای اداری، منفعت آن به نفع واسطهها و قاچاقچیان تغییر مسیر داده است.
ارز چند نرخی فرصت سوزی می کند، تک نرخی سرمایهگذاری را جذب میکند
درآمدهای ارزی که باید صرف توسعه زیرساختها شود، در جیب سوداگران رانتخوار میرود
قاچاق معکوس و فروش دلار دولتی در بازار آزاد، منابع اندک ارزی کشور را نابود میکند
تکنرخی؛ کلید جذب سرمایه
در مقابل، تکنرخی شدن ارز با نرخ شناور مدیریتشده، شفافیت و پیشبینیپذیری را به اقتصاد بازمیگرداند. سیگنالهای قیمتی واقعی، تولیدکنندگان و صادرکنندگان غیرنفتی را تشویق میکند و در بلندمدت میتواند به کنترل تورم و تعادل تراز پرداختها کمک نماید.
مسیر تدریجی اصلاح ساختاری
اجرای موفق تکنرخی شدن ارز بدون اصلاحات همزمان راه به جایی نمیبرد. تحقق این هدف منوط به دو گام کلیدی است:
بازنگری و کنترل نقدینگی بهمنظور کاهش فشار تورمی
اصلاح نظام یارانهای و هماهنگی با مذاکرات بینالمللی برای کاهش تحریمها
این رویکرد تدریجی با همراهی بانک مرکزی و دستگاههای اقتصادی، فرصت رشد پایدار و جذب سرمایه داخلی و خارجی را در اقتصاد ایران فراهم خواهد کرد.
**محمد رضوانی**
سردبیر و دبیر گروه سیاسی
محمد رضوانی روزنامهنگار باسابقه، تحلیلگر مسائل سیاسی و مدیر رسانهای با بیش از شانزده سال تجربه حرفهای در حوزه خبرنگاری سیاسی، تحلیل رویدادهای داخلی و بینالمللی و مدیریت تحریریههای خبری است. تمرکز اصلی وی بر تحولات سیاسی ایران، مسائل راهبردی خاورمیانه، دیپلماسی عمومی و جریانشناسی سیاسی میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس و کارشناسی روابط بینالملل از دانشگاه شهید بهشتی است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل ژئوپلیتیک، امنیت ملی، جنگ نرم و دیپلماسی رسانهای را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضوانی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه هشتاد به عنوان خبرنگار سیاسی در روزنامههای سراسری آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه تحلیل سیاسی و مدیریت رسانه، وی مسئولیتهای گوناگونی از جمله دبیری گروه سیاسی در چندین روزنامه پرمخاطب و مدیریت سرویسهای خبری را بر عهده داشته است.
وی از سال ۱۳۹۸ به تیم تحریریه مجله خبری گویا پیوسته و به عنوان سردبیر و دبیر گروه سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری تحلیلی مجله و کیفیت محتوای سیاسی تأثیر چشمگیری داشته و تحلیلهای عمیق و گزارشهای دقیق وی درباره تحولات سیاسی ایران و منطقه، مورد توجه نخبگان و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضوانی در تحلیل تحولات سیاسی داخلی، بررسی سیاست خارجی ایران، مسائل امنیتی خاورمیانه و جریانشناسی احزاب و گروههای سیاسی است. وی همچنین در زمینه مدیریت تحریریههای خبری، روزنامهنگاری تحلیلی، گزارشنویسی عمیق و مصاحبه با چهرههای سیاسی و اجرایی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد رضوانی در تحلیل سیاسی مبتنی بر پایش مستمر منابع خبری معتبر، اعتبارسنجی چندلایه اطلاعات، توجه به پیشینه تاریخی موضوعات و پرهیز از تحلیلهای شتابزده و سطحی است. وی در گزارشهای خود بر تفکیک واضح میان خبر و تحلیل، رعایت انصاف و بیطرفی، توجه به همه جوانب موضوع و پرهیز از جانبداری جناحی تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن علوم سیاسی ایران و انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران است و در همایشها و نشستهای تخصصی مرتبط با مسائل راهبردی، امنیت ملی و سیاست خارجی به عنوان سخنران و کارشناس مشارکت فعال دارد.
