ویتامینِ زیاد، سمِ پنهان؛ چگونه مکملها سلامت را تهدید میکنند
مهر 6, 1404
مکملهای ویتامینی و معدنی قرار نیست جایگزین غذا باشند اما تصور عمومی از بیخطر بودنِ بیحد و مرزِ آنها، فجایع پنهانی برای سلامت ایجاد کرده است. مصرف بیرویه ممکن است نه تنها بیفایده باشد بلکه به کبد، کلیه، قلب و سیستم عصبی آسیب برساند و روند درمان بیماریها را مختل کند.
چرا مصرف زیاد خطرناک است
ویتامینها و مواد معدنی دو گروه دارند: محلول در آب که معمولاً از طریق ادرار دفع میشوند و محلول در چربی که در بافتها تجمع مییابند. تجمع ویتامینهای A، D، E و K میتواند باعث مسمومیت شود. افزون بر این، مکملهای گیاهی و ترکیبی گاه حاوی مقادیر نامشخصی از مواد فعالاند که با داروها تداخل دارند و عوارض غیرمنتظره میسازند.
مصرف بیش از حد ویتامین چه خطراتی برای سلامتی دارد؟
نشانههای هشدار دهنده مصرف بیش از حد
تغییرات غیرمعمول در وضعیت بدنی باید جدی گرفته شود. علائم رایج شامل درد یا تپش قلب، تغییر رنگ پوست و ادرار، مشکلات گوارشی مداوم، سردرد، سرگیجه، بیحسی یا گزگز و خستگی غیرعادی است. نتایج غیرطبیعی آزمایشهای کبد و کلیه نیز میتواند اولین زنگ خطر باشد.
ترکیبهای پرخطر و تداخلات دارویی
کلسیم و آهن جذب یکدیگر را کاهش میدهند و همزمانی مصرفشان میتواند کارایی مکملها و داروها را پایین آورد.
ویتامین K ممکن است اثر رقیقکنندههای خون را کم کند و گل راعی با داروهای ضدافسردگی و برخی درمانهای سرطان تداخل دارد.
چه کسانی باید بیش از همه مراقب باشند
افراد مبتلا به بیماریهای مزمن کبدی، کلیوی یا قلبی، کسانی که تحت شیمیدرمانی هستند، زنان باردار یا شیرده و بیمارانی که داروهای پیچیده مصرف میکنند، بیشترین خطر را در صورت مصرف نامناسب مکملها دارند و نیازمند مشورت پزشکی پیش از شروع یا ادامه مصرفاند.
راهکارهای عملی برای مصرف ایمن
قبل از شروع هر مکملی، با پزشک یا داروساز مشورت کنید و فهرست کامل مکملها و داروها را در هر ملاقات نشان دهید.
مکمل را بهعنوان «پرکننده شکاف تغذیهای» بدانید نه «میانبر سلامت»؛ ترجیح اول باید رژیم متعادل و اصلاح سبک زندگی باشد.
جمعبندی
مکملها ابزار مفیدی برای جبران کمبودهای مشخصاند اما مصرف بیرویه و بدون نظارت میتواند به بهای سلامت تمام شود. آگاهی از تداخلها، توجه به علائم هشدار و مشورت با متخصص، تنها راه جلوگیری از تبدیل یک «کمک» به یک «خطر» است.
**محمد رضوانی**
سردبیر و دبیر گروه سیاسی
محمد رضوانی روزنامهنگار باسابقه، تحلیلگر مسائل سیاسی و مدیر رسانهای با بیش از شانزده سال تجربه حرفهای در حوزه خبرنگاری سیاسی، تحلیل رویدادهای داخلی و بینالمللی و مدیریت تحریریههای خبری است. تمرکز اصلی وی بر تحولات سیاسی ایران، مسائل راهبردی خاورمیانه، دیپلماسی عمومی و جریانشناسی سیاسی میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس و کارشناسی روابط بینالملل از دانشگاه شهید بهشتی است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل ژئوپلیتیک، امنیت ملی، جنگ نرم و دیپلماسی رسانهای را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضوانی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه هشتاد به عنوان خبرنگار سیاسی در روزنامههای سراسری آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه تحلیل سیاسی و مدیریت رسانه، وی مسئولیتهای گوناگونی از جمله دبیری گروه سیاسی در چندین روزنامه پرمخاطب و مدیریت سرویسهای خبری را بر عهده داشته است.
وی از سال ۱۳۹۸ به تیم تحریریه مجله خبری گویا پیوسته و به عنوان سردبیر و دبیر گروه سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری تحلیلی مجله و کیفیت محتوای سیاسی تأثیر چشمگیری داشته و تحلیلهای عمیق و گزارشهای دقیق وی درباره تحولات سیاسی ایران و منطقه، مورد توجه نخبگان و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضوانی در تحلیل تحولات سیاسی داخلی، بررسی سیاست خارجی ایران، مسائل امنیتی خاورمیانه و جریانشناسی احزاب و گروههای سیاسی است. وی همچنین در زمینه مدیریت تحریریههای خبری، روزنامهنگاری تحلیلی، گزارشنویسی عمیق و مصاحبه با چهرههای سیاسی و اجرایی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد رضوانی در تحلیل سیاسی مبتنی بر پایش مستمر منابع خبری معتبر، اعتبارسنجی چندلایه اطلاعات، توجه به پیشینه تاریخی موضوعات و پرهیز از تحلیلهای شتابزده و سطحی است. وی در گزارشهای خود بر تفکیک واضح میان خبر و تحلیل، رعایت انصاف و بیطرفی، توجه به همه جوانب موضوع و پرهیز از جانبداری جناحی تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن علوم سیاسی ایران و انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران است و در همایشها و نشستهای تخصصی مرتبط با مسائل راهبردی، امنیت ملی و سیاست خارجی به عنوان سخنران و کارشناس مشارکت فعال دارد.
