برخلاف تصور رایج که بنزین را اصلیترین محصول نفت خام میداند، ساختار واقعی پالایش نفت بسیار پیچیدهتر است و هر بشکه نفت، ستون فقرات صنایع حملونقل، عمران و تولید را تشکیل میدهد؛ حذف یک میلیارد بشکه از عرضه جهانی میتواند زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی به راه بیندازد.
به گزارش خبرگزاری مهر، درک ترکیب واقعی فرآوردههای نفتی برای فهم اثرگذاری همزمان بحرانهای ژئوپلیتیکی بر اقتصاد جهانی اهمیت اساسی دارد، زیرا نفت تنها سوخت خودروها نیست، بلکه خوراک اصلی بسیاری از فعالیتهای صنعتی و حملونقل به شمار میرود.
ترکیب یک بشکه نفت خام؛ بنزین تنها ۴۶ درصد را تشکیل میدهد
بر اساس الگوی متعارف پالایش، ترکیب تقریبی محصولات حاصل از یک بشکه نفت خام به این شرح است:
- حملونقل (۸۸.۸ درصد): بنزین (۴۵.۹٪)، دیزل و گازوئیل (۳۰.۰٪)، سوخت جت (۱۱.۰٪) و سوخت سنگین کشتیها (۱.۹٪)
- صنایع پایین دستی و عمران (۸.۱ درصد): کک نفتی مصرفی در صنایع فولاد و آلومینیوم (۴.۶٪)، گازهای مایع هیدروکربنی (۳.۵٪) و آسفالت و قیر (۲.۰٪)
دو پیامد کلیدی حذف یک میلیارد بشکه نفت از عرضه جهانی
- اختلال در زنجیره حملونقل کالا و مسافر: کاهش عرضه نفت به معنای کاهش همزمان بنزین، گازوئیل (حملونقل زمینی کالا)، سوخت جت (حملونقل هوایی) و سوخت سنگین کشتیها (تجارت دریایی) است که میتواند به جهش هزینههای لجستیک و اختلال در تجارت بینالمللی منجر شود.
- فشار بر صنایع انرژیبر و پروژههای عمرانی: با کاهش کک نفتی (خوراک صنایع فولاد و آلومینیوم) و قیر (ماده اولیه آسفالت)، صنایع سنگین و پروژههای راهسازی و عمرانی با افزایش هزینه و کاهش تولید مواجه خواهند شد.
آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده است که تداوم بحرانهای انرژی میتواند آثار گستردهای بر بازارها بر جای بگذارد؛ از افزایش قیمتها و اختلال در ناوگان حملونقل گرفته تا تشدید ریسک رکود اقتصادی در مقیاس بینالمللی. حذف هر بشکه نفت از چرخه بازار، صرفاً کاهش دسترسی به بنزین نیست، بلکه زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی را فعال میکند که از افزایش قیمت فولاد تا توقف پروژههای عمرانی را شامل میشود.
